Nếu bé hiểu tiếng Việt nhưng thường trả lời bằng tiếng Anh, ba mẹ chưa cần bắt đầu ngay với sách đánh vần hay những cuốn quá nhiều chữ. Với trẻ Việt lớn lên tại Úc, lựa chọn dễ bắt đầu hơn thường là sách tập nói, sách giao tiếp, đồng dao và sách song ngữ Việt–Anh có nội dung gần với đời sống hằng ngày.
Chọn nhanh: Bé 0–3 tuổi đang bắt đầu nói → ưu tiên sách tập nói và giao tiếp. Bé hiểu tiếng Việt nhưng ít chủ động nói → thêm đồng dao, thơ và mẫu câu lặp lại. Bé quen tiếng Anh hơn → dùng sách song ngữ làm cầu nối. Bé đã nói khá tốt → mới chuyển dần sang đánh vần và tập đọc.
Bé nhà mình đang ở giai đoạn nào?
| Nếu bé... | Nên bắt đầu với |
|---|---|
| Chưa nói nhiều tiếng Việt | Sách tập nói, sách hình và giao tiếp |
| Hiểu tiếng Việt nhưng thường trả lời bằng tiếng Anh | Sách giao tiếp + đồng dao và thơ có nhịp điệu |
| Quen tiếng Anh hơn tiếng Việt | Sách song ngữ Việt–Anh |
| Đã nói được nhưng chưa đọc được tiếng Việt | Sách đánh vần và tập đọc |
Bé 0–3 tuổi ít nói tiếng Việt: nên bắt đầu với bộ nào?
Nếu bé đang ở giai đoạn bật âm, mới có một số từ tiếng Việt hoặc thường dùng tiếng Anh để diễn đạt điều mình muốn, mình sẽ ưu tiên một bộ sách giúp bé nghe từ quen thuộc, bắt chước và sử dụng những mẫu câu đơn giản trong đời sống hằng ngày.
Với nhu cầu này, một lựa chọn dễ bắt đầu tại Tidosa là:
Vì sao Little Talker phù hợp với bé đang ít nói tiếng Việt?
Hai phần trong combo hỗ trợ hai khía cạnh khác nhau: một bộ giúp bé học cách diễn đạt nhu cầu và cảm xúc, trong khi bộ còn lại tạo thêm cơ hội để bé nghe, ghi nhớ và bắt chước âm tiếng Việt.
Học cách diễn đạt
Bộ 4 Sách Bé Học Giao Tiếp
Bộ sách xoay quanh những cấu trúc giao tiếp gần với đời sống của trẻ như Con thích… / Đây là… / Con cảm thấy… / Con muốn….
Xem bộ sách →Nghe & bắt chước
Đồng Dao Thơ Truyện Cho Bé Tập Nói
Đồng dao, thơ và truyện ngắn có nhịp điệu giúp ba mẹ dễ đọc lặp lại cùng bé, tạo thêm cơ hội để con nghe và bắt chước tiếng Việt.
Xem sách →Bé hiểu tiếng Việt nhưng chỉ trả lời bằng tiếng Anh thì sao?
Đây là tình huống khá quen thuộc với nhiều gia đình Việt tại Úc: con vẫn hiểu ba mẹ nói nhưng khi trả lời lại tự nhiên sử dụng tiếng Anh.
Trong trường hợp này, ba mẹ không cần yêu cầu bé dịch từng câu sang tiếng Việt. Thay vào đó, hãy cung cấp lại mẫu câu tiếng Việt ngay trong cuộc trò chuyện.
Bé: “I want milk.”
Ba mẹ: “Con muốn uống sữa hả? Đây, sữa của con.”
Những cuốn sách sử dụng cấu trúc như “Con muốn…” hoặc “Con thích…” giúp ba mẹ có thêm ngữ cảnh để lặp lại các mẫu câu đó trong sinh hoạt hằng ngày.
Nếu bé quen tiếng Anh hơn: dùng sách song ngữ làm cầu nối
Với trẻ lớn lên trong môi trường tiếng Anh, sách song ngữ Việt–Anh có thể là một bước chuyển nhẹ nhàng hơn so với việc đưa ngay cho bé một cuốn hoàn toàn bằng tiếng Việt.
Bé vẫn nhìn thấy phần tiếng Anh quen thuộc trong khi dần làm quen với từ và câu tiếng Việt. Khi đọc, ba mẹ có thể ưu tiên tiếng Việt trước và chỉ dùng phần tiếng Anh khi cần hỗ trợ bé hiểu nội dung.
Khi nào nên bắt đầu cho bé học đánh vần tiếng Việt?
Nếu bé đã có vốn từ nói tương đối ổn, hiểu được các câu tiếng Việt và bắt đầu quan tâm tới chữ, ba mẹ có thể chuyển dần sang giai đoạn làm quen với nguyên âm, phụ âm và ghép vần.
Với trẻ vẫn đang rất ít nói tiếng Việt, mình sẽ không ưu tiên đánh vần trước. Xây vốn từ nghe và nói trước thường giúp bé hiểu rõ hơn những từ mà mình sẽ học đọc sau này.
Khi bé sẵn sàng tập đọc
COMBO Vietnamese Starter
Phù hợp với bé đã có nền giao tiếp tiếng Việt và muốn chuyển dần sang nhận mặt chữ, đánh vần và tập đọc.
Xem Vietnamese Starter →4 cách giúp bé chủ động dùng tiếng Việt nhiều hơn khi đọc sách
1. Đọc ngắn nhưng đều.
Khoảng 5–10 phút mỗi ngày thường dễ duy trì hơn một buổi học dài.
2. Đừng biến mỗi trang thành bài kiểm tra.
Thay vì liên tục hỏi “Đây là gì?”, ba mẹ có thể chủ động nói: “Đây là con mèo. Con mèo đang ngủ.”
3. Lặp lại từ trong sách ngoài đời thật.
Nếu sách có câu “Con muốn…”, hãy dùng chính mẫu câu đó trong bữa ăn, lúc chơi hoặc khi chọn quần áo.
4. Cho bé được chọn sách.
Khi bé được chọn cuốn mình muốn đọc, việc sử dụng tiếng Việt sẽ ít giống một “bài học” hơn.
Bé chỉ nói tiếng Anh: nên mua bộ sách nào trước?
Không có một bộ duy nhất phù hợp với mọi bé. Ba mẹ có thể chọn theo khả năng hiện tại của con:
| Tình trạng của bé | Gợi ý bắt đầu |
|---|---|
| Bé 0–3 tuổi, ít từ tiếng Việt hoặc đang bắt đầu nói | COMBO Little Talker |
| Bé thích hình ảnh, âm thanh và hoạt động tương tác | COMBO Learn & Play |
| Bé đã nói tiếng Việt và bắt đầu muốn học đọc | COMBO Vietnamese Starter |
Câu hỏi thường gặp
Con hiểu tiếng Việt nhưng chỉ nói tiếng Anh thì nên đọc sách gì?
Nên ưu tiên sách có hình ảnh, câu ngắn và mẫu câu giao tiếp gần với đời sống. Với bé nhỏ, sách tập nói, sách giao tiếp, đồng dao và sách song ngữ thường dễ bắt đầu hơn sách đánh vần.
Bé 2–3 tuổi ít nói tiếng Việt nên bắt đầu với sách nào?
Với bé 2–3 tuổi đang phát triển vốn từ, ba mẹ có thể bắt đầu bằng những sách có mẫu câu đơn giản và nội dung lặp lại. COMBO Little Talker kết hợp sách giao tiếp với đồng dao, thơ và truyện dành cho bé tập nói.
Trẻ Việt ở Úc có nên đọc sách song ngữ Việt–Anh không?
Có thể. Với bé quen tiếng Anh hơn tiếng Việt, sách song ngữ giúp con hiểu nội dung thông qua ngôn ngữ quen thuộc trong khi vẫn tiếp xúc thường xuyên với từ và câu tiếng Việt.
Có nên bắt bé trả lời hoàn toàn bằng tiếng Việt không?
Không cần biến mỗi cuộc trò chuyện thành bài kiểm tra. Nếu bé trả lời bằng tiếng Anh, ba mẹ có thể nhắc lại ý của bé bằng một câu tiếng Việt tự nhiên để con tiếp tục được nghe mẫu câu đúng.
Sách tập nói tiếng Việt nào phù hợp cho bé đang sống ở Úc?
Nên ưu tiên sách có chủ đề quen thuộc với cuộc sống hằng ngày, câu ngắn, hình ảnh rõ và nội dung có thể lặp lại nhiều lần. Những sách về nhu cầu, cảm xúc, gia đình, đồ vật, con vật và sinh hoạt hằng ngày thường dễ sử dụng tại nhà.
Khi nào bé nên bắt đầu học đánh vần tiếng Việt?
Khi bé đã có vốn từ nói tương đối tốt, hiểu câu tiếng Việt và bắt đầu hứng thú với chữ, ba mẹ có thể giới thiệu sách đánh vần và tập đọc từng bước.
Không cần bắt đầu bằng những bài học khó
Bắt đầu từ những câu tiếng Việt bé có thể dùng mỗi ngày
Nếu bé đang trong giai đoạn tập nói hoặc sử dụng tiếng Anh nhiều hơn tiếng Việt, Little Talker là một lựa chọn dễ bắt đầu với sách giao tiếp, đồng dao và truyện ngắn.
Xem COMBO Little Talker Xem tất cả sách cho bé