Có những ngày ba mẹ đã tự nhủ: “Hôm nay mình sẽ không la con nữa.” Nhưng đến lần thứ năm con vẫn không chịu đánh răng, đồ chơi vẫn nằm khắp sàn hoặc hai mẹ con tiếp tục tranh cãi về cùng một việc, giọng nói lại vô thức lớn dần lên.
Nuôi dạy con không quát mắng không có nghĩa là ba mẹ phải luôn bình tĩnh hoàn hảo, càng không phải để con muốn làm gì thì làm. Điều quan trọng hơn là hiểu tại sao trẻ cư xử như vậy, biết cách đặt giới hạn và tìm phương án giao tiếp hiệu quả hơn việc liên tục dùng tiếng quát để khiến con nghe lời.
Nếu chỉ đọc một cuốn, nên bắt đầu từ đâu?
Với ba mẹ thường xuyên rơi vào vòng lặp nhắc → con không nghe → cáu → quát → hối hận, lựa chọn sát vấn đề nhất là Nuôi Dạy Con Không Quát Mắng.
Nuôi Dạy Con Không Quát Mắng
Kishimi Ichiro tiếp cận việc nuôi dạy trẻ từ tâm lý học Adler, giúp ba mẹ nhìn vào động cơ phía sau hành vi của con thay vì chỉ phản ứng với hành vi đang khiến mình khó chịu.
Điểm đáng chú ý là sách không đơn giản thay việc mắng bằng khen, mà bàn đến cách khích lệ trẻ và xây dựng tính tự lập.
Xem sách tại TidosaKhông quát thì có được mắng hay phạt con không?
Đây lại là chỗ khiến nhiều ba mẹ bối rối nhất.
Không quát mắng không đồng nghĩa với việc bỏ toàn bộ giới hạn. Trẻ vẫn cần biết hành vi nào được chấp nhận, hành vi nào không và điều gì sẽ xảy ra khi một giới hạn bị phá vỡ.
Nếu vấn đề của bạn là “Tôi hiểu cần bình tĩnh, nhưng lúc nào nên khen? Khi nào phải nghiêm? Phạt thế nào mới hợp lý?”, một cuốn thực hành cụ thể sẽ dễ áp dụng hơn.
Cách Khen Cách Mắng Cách Phạt Con
Cuốn sách đi thẳng vào những tình huống rất quen thuộc: trẻ không chịu ngủ, không nghe lời, nhút nhát hoặc khiến cha mẹ không biết phải phản ứng thế nào.
Nội dung tập trung vào cách khen, cách mắng và cách dạy dựa trên việc hiểu đặc điểm phát triển của trẻ, nên phù hợp với người muốn có những gợi ý cụ thể hơn để áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày.
Xem Cách Khen Cách Mắng Cách Phạt ConMuốn kỷ luật con mà không dùng đòn roi
Có một hiểu lầm khá phổ biến: nếu không la và không đánh thì cha mẹ sẽ mất quyền kiểm soát.
Thực tế, mục tiêu của kỷ luật không nên chỉ là khiến trẻ ngừng một hành vi ngay lập tức. Quan trọng hơn là trẻ dần hiểu giới hạn, học cách đưa ra lựa chọn tốt hơn và vẫn cảm thấy mối quan hệ với ba mẹ an toàn.
Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi
Daniel J. Siegel và Tina Payne Bryson tập trung vào cách xử lý những thời điểm trẻ cư xử khó khăn mà vẫn giữ mối quan hệ giữa cha mẹ và con.
Hướng tiếp cận của sách là biến kỷ luật thành cơ hội giúp trẻ học cách suy nghĩ, ra quyết định và xây dựng kỹ năng cảm xúc, thay vì chỉ dùng hình phạt để chấm dứt hành vi.
Xem Phương Pháp Dạy Con Không Đòn RoiNếu vấn đề không chỉ nằm ở con?
Đôi khi điều khiến ba mẹ nổi nóng không hoàn toàn đến từ hành vi của trẻ.
Có thể chúng ta đang mệt, áp lực công việc, thiếu ngủ hoặc vô thức lặp lại cách mà mình từng được nuôi dạy: con không nghe lời thì phải mắng, khóc thì phải nín ngay, làm sai thì phải bị phạt.
Khi nhận ra mình thường xuyên phản ứng mạnh hơn mức cần thiết, một cuốn sách tập trung vào mối quan hệ cha mẹ – con cái có thể hữu ích hơn một cuốn chỉ dạy kỹ thuật xử lý hành vi.
Cuốn Sách Bạn Ước Cha Mẹ Mình Từng Đọc
Đây là lựa chọn phù hợp với ba mẹ muốn nhìn sâu hơn vào mối quan hệ với con và cách những trải nghiệm từ chính tuổi thơ của mình có thể ảnh hưởng đến cách mình phản ứng ở hiện tại.
Nếu bạn thường tự hỏi “Tại sao một hành vi rất nhỏ của con lại khiến mình tức đến vậy?”, đây là cuốn nên đọc song song với sách kỹ thuật nuôi dạy trẻ.
Xem sách tại TidosaHay mất bình tĩnh với con? Đừng bỏ qua cảm xúc của chính ba mẹ
Trẻ học cách điều chỉnh cảm xúc không chỉ từ những gì ba mẹ nói, mà còn từ cách người lớn xử lý căng thẳng, thất vọng và xung đột trong gia đình.
Cảm Xúc Của Mẹ Ảnh Hưởng Tới Cuộc Đời Của Con
Cuốn sách tập trung vào mối liên hệ giữa trạng thái cảm xúc của người mẹ và sự phát triển tâm lý, hành vi của trẻ.
Đây là lựa chọn đáng cân nhắc nếu điều bạn muốn thay đổi trước tiên không phải là “làm sao để con ngoan hơn”, mà là làm sao để mình bình tĩnh hơn khi con chưa hợp tác.
Xem sách tại TidosaNên đọc cuốn nào trước?
| Vấn đề bạn đang gặp | Nên bắt đầu với |
|---|---|
| Thường xuyên quát con rồi hối hận | Nuôi Dạy Con Không Quát Mắng |
| Không biết nên khen, mắng và đặt giới hạn thế nào | Cách Khen Cách Mắng Cách Phạt Con |
| Muốn kỷ luật mà không dùng đòn roi | Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi |
| Muốn hiểu cách tuổi thơ của mình ảnh hưởng đến việc làm cha mẹ | Cuốn Sách Bạn Ước Cha Mẹ Mình Từng Đọc |
| Bản thân dễ căng thẳng và mất bình tĩnh | Cảm Xúc Của Mẹ Ảnh Hưởng Tới Cuộc Đời Của Con |
📚 Nếu chỉ mua 2 cuốn?
Mình sẽ chọn Nuôi Dạy Con Không Quát Mắng để thay đổi cách nhìn về hành vi của trẻ, sau đó chọn Cách Khen Cách Mắng Cách Phạt Con hoặc Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi để có thêm phương pháp áp dụng vào những tình huống hằng ngày.
3 điều cần nhớ khi cố gắng không quát con
1. Không quát không có nghĩa là không có giới hạn
Ba mẹ vẫn có thể nói “không”, dừng một hành vi nguy hiểm hoặc đưa ra hậu quả phù hợp. Sự khác biệt nằm ở cách chúng ta truyền đạt giới hạn đó.
2. Đừng cố thay đổi mọi thứ trong một tuần
Chọn một tình huống thường khiến bạn nổi nóng nhất — chẳng hạn giờ đi ngủ, dọn đồ chơi hoặc chuẩn bị đi học — rồi thử thay đổi cách phản ứng ở riêng tình huống đó trước.
3. Ba mẹ cũng có thể xin lỗi
Không ai có thể giữ bình tĩnh 100% thời gian. Nếu lỡ quát con, điều quan trọng không phải giả vờ như chưa có chuyện gì xảy ra, mà là bình tĩnh lại, nói chuyện và sửa chữa mối quan hệ.
Tìm thêm sách nuôi dạy con tiếng Việt tại Úc
Khám phá sách về tâm lý trẻ, kỷ luật tích cực, giao tiếp trong gia đình và đồng hành cùng con tại Tidosa.
Xem sách nuôi dạy trẻCâu hỏi thường gặp
Không quát mắng có khiến trẻ không sợ cha mẹ và khó bảo hơn không?
Không quát mắng không đồng nghĩa với việc không có giới hạn. Ba mẹ vẫn cần đặt quy tắc rõ ràng, nhất quán và can thiệp khi hành vi của trẻ không phù hợp.
Nên đọc sách nuôi dạy con nào đầu tiên?
Nếu vấn đề lớn nhất là thường xuyên nổi nóng và quát con, có thể bắt đầu với Nuôi Dạy Con Không Quát Mắng. Nếu cần phương pháp xử lý tình huống cụ thể hơn, đọc tiếp Cách Khen Cách Mắng Cách Phạt Con hoặc Phương Pháp Dạy Con Không Đòn Roi.
Có cần đọc nhiều sách nuôi dạy con cùng lúc không?
Không. Một cuốn phù hợp với vấn đề hiện tại và được áp dụng đều đặn thường hữu ích hơn việc đọc nhiều phương pháp khác nhau cùng lúc.
Tidosa có sách nuôi dạy con tiếng Việt tại Úc không?
Có. Tidosa có collection sách trẻ em, thai giáo và nuôi dạy trẻ với cả sách có sẵn tại Úc và sách pre-order từ Việt Nam. Bạn nên kiểm tra trạng thái hiện tại trên từng trang sản phẩm trước khi đặt hàng.